ZrozuMatme.pl/Matura/Słownik pojęć i wzorów

Słownik pojęć i wzorów – Matura z matematyki

Oficjalna karta wzorów CKE (Formuła 2023) wytłumaczona na konkretnych przykładach. Dowiedz się, jak stosować deltę, logarytmy, wzory ciągów, proste prostopadłe i optymalizację w zadaniach maturalnych.

🔍

Znaleziono: 13 pojęć i wzorów

Matura PodstawowaLiczby i działania

Wartość bezwzględna (równania i nierówności)

Odległość liczby od zera na osi liczbowej. Nigdy nie jest ujemna: |x| ≥ 0.

Wzór / Zależność
∣x−a∣=r  ⟺  x=a+r∨x=a−r|x - a| = r \iff x = a + r \lor x = a - r
#wartosc-bezwzgledna
Matura PodstawowaLiczby i działania

Logarytmy i ich własności

Wykładnik potęgi, do której należy podnieść podstawę a, aby otrzymać b: log_a b = c ⇔ a^c = b.

Wzór / Zależność
log⁡ax+log⁡ay=log⁡a(x⋅y),log⁡ax−log⁡ay=log⁡a(xy)\log_a x + \log_a y = \log_a(x \cdot y), \quad \log_a x - \log_a y = \log_a\left(\frac{x}{y}\right)
#logarytmy-wlasnosci
Matura PodstawowaAlgebra i wyrażenia

Wzory skróconego mnożenia

Wzory na kwadrat sumy, kwadrat różnicy, różnicę kwadratów oraz sześciany sumy i różnicy.

Wzór / Zależność
(a±b)2=a2±2ab+b2,a2−b2=(a−b)(a+b)(a \pm b)^2 = a^2 \pm 2ab + b^2, \quad a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)
#wzory-skroconego-mnozenia
Matura PodstawowaFunkcje

Funkcja liniowa i warunki prostych

Wzór ogólny f(x) = ax + b. Równoległość: a1 = a2. Prostopadłość: a1 · a2 = -1.

Wzór / Zależność
y=ax+b,k∥l  ⟺  a1=a2,k⊥l  ⟺  a1⋅a2=−1y = ax + b, \quad k \parallel l \iff a_1 = a_2, \quad k \perp l \iff a_1 \cdot a_2 = -1
#funkcja-liniowa
Matura PodstawowaFunkcje

Funkcja kwadratowa i wyróżnik Δ (Delta)

Postać ogólna f(x) = ax² + bx + c. Wyróżnik Δ = b² - 4ac. Wierzchołek W = (p, q).

Wzór / Zależność
Δ=b2−4ac,p=−b2a,q=−Δ4a\Delta = b^2 - 4ac, \quad p = -\frac{b}{2a}, \quad q = -\frac{\Delta}{4a}
#delta-i-funkcja-kwadratowa
Matura PodstawowaCiągi liczbowe

Ciąg arytmetyczny

Stała różnica r między kolejnymi wyrazami: a_{n+1} - a_n = r. Wzór ogólny i suma n wyrazów.

Wzór / Zależność
an=a1+(n−1)r,Sn=a1+an2⋅n,2a2=a1+a3a_n = a_1 + (n - 1)r, \quad S_n = \frac{a_1 + a_n}{2} \cdot n, \quad 2a_2 = a_1 + a_3
#ciag-arytmetyczny
Matura PodstawowaCiągi liczbowe

Ciąg geometryczny

Stały iloraz q: a_{n+1} / a_n = q. Wzór ogólny a_n = a1 · q^{n-1} oraz suma Sn.

Wzór / Zależność
an=a1⋅qn−1,a22=a1⋅a3,Sn=a11−qn1−qa_n = a_1 \cdot q^{n-1}, \quad a_2^2 = a_1 \cdot a_3, \quad S_n = a_1 \frac{1 - q^n}{1 - q}
#ciag-geometryczny
Matura PodstawowaTrygonometria

Trygonometria – jedynka i tożsamości

Jedynka trygonometryczna sin²α + cos²α = 1, definicje w trójkącie prostokątnym i wzory redukcyjne.

Wzór / Zależność
sin⁡2α+cos⁡2α=1,tg⁡α=sin⁡αcos⁡α\sin^2\alpha + \cos^2\alpha = 1, \quad \operatorname{tg}\alpha = \frac{\sin\alpha}{\cos\alpha}
#trygonometria-matura
Matura PodstawowaPlanimetria (Geometria płaska)

Twierdzenie cosinusów i twierdzenie sinusów

Twierdzenie cosinusów (uogólniony Pitagoras): c² = a² + b² - 2ab cos γ. Twierdzenie sinusów: a/sin α = 2R.

Wzór / Zależność
c2=a2+b2−2abcos⁡γ,asin⁡α=2R,P=12absin⁡γc^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma, \quad \frac{a}{\sin\alpha} = 2R, \quad P = \frac{1}{2}ab\sin\gamma
#twierdzenie-cosinusow-i-sinusow
Matura PodstawowaGeometria analityczna

Geometria analityczna – odległość, środek i okrąg

Wzory na długość odcinka, współrzędne środka odcinka oraz równanie okręgu (x-a)² + (y-b)² = r².

Wzór / Zależność
∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2,(x−a)2+(y−b)2=r2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}, \quad (x - a)^2 + (y - b)^2 = r^2
#geometria-analityczna-matura
Matura PodstawowaPrawdopodobieństwo i statystyka

Kombinatoryka – reguła mnożenia i kombinacje

Reguła mnożenia przy wyborach niezależnych, silnia n! oraz symbol Newtona (dwumianowy).

Wzór / Zależność
(nk)=n!k!(n−k)!,Pn=n!\binom{n}{k} = \frac{n!}{k!(n - k)!}, \quad P_n = n!
#kombinatoryka-matura
Matura PodstawowaPrawdopodobieństwo i statystyka

Rachunek prawdopodobieństwa – model klasyczny

P(A) = |A| / |Ω|. Własności prawdopodobieństwa: P(A') = 1 - P(A) oraz suma P(A ∪ B).

Wzór / Zależność
P(A)=∣A∣∣Ω∣,P(A′)=1−P(A),P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A) = \frac{|A|}{|\Omega|}, \quad P(A') = 1 - P(A), \quad P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)
#prawdopodobienstwo-matura
Matura PodstawowaRachunek różniczkowy i optymalizacja

Zadania optymalizacyjne i pochodna

Zadanie za 4-5 pkt na maturze! Wyznaczanie funkcji jednej zmiennej, dziedziny oraz ekstremum.

Wzór / Zależność
f′(x)=0  ⟹  x0 (punkt podejrzany o ekstremum),xW=−b2af'(x) = 0 \implies x_0 \text{ (punkt podejrzany o ekstremum)}, \quad x_W = -\frac{b}{2a}
#optymalizacja-pochodna