ZrozuMatme.pl/Egzamin Ósmoklasisty/Słownik pojęć i wzorów

Słownik pojęć i wzorów – Egzamin Ósmoklasisty (E8)

Wszystkie kluczowe pojęcia przed egzaminem po 8. klasie wytłumaczone po ludzku. NWD, NWW, potęgi, pierwiastki, Pitagoras, wzory na pola i objętości wraz z typowymi pułapkami CKE.

🔍

Znaleziono: 17 pojęć i wzorów

Ósmoklasista E8Liczby i działania

NWD – Największy Wspólny Dzielnik

Największa liczba naturalna, która dzieli bez reszty obie podane liczby.

Wzór / Zależność
NWD(a,b)=p1min⁡(α1,β1)⋅p2min⁡(α2,β2)…\text{NWD}(a, b) = p_1^{\min(\alpha_1, \beta_1)} \cdot p_2^{\min(\alpha_2, \beta_2)} \dots
#nwd
Ósmoklasista E8Liczby i działania

NWW – Najmniejsza Wspólna Wielokrotność

Najmniejsza niezerowa liczba naturalna, która jest wielokrotnością obu liczb.

Wzór / Zależność
NWW(a,b)=a⋅bNWD(a,b)\text{NWW}(a, b) = \frac{a \cdot b}{\text{NWD}(a, b)}
#nww
Ósmoklasista E8Liczby i działania

Cechy podzielności liczb

Błyskawiczne reguły sprawdzania, czy liczba dzieli się przez 2, 3, 4, 5, 9, 10, 25.

Wzór / Zależność
n dzieli się przez 3  ⟺  (ck+⋯+c1+c0) dzieli się przez 3n \text{ dzieli się przez } 3 \iff (c_k + \dots + c_1 + c_0) \text{ dzieli się przez } 3
#cechy-podzielnosci
Ósmoklasista E8Liczby i działania

Liczby pierwsze i złożone

Liczby pierwsze mają dokładnie dwa dzielniki (1 i samą siebie). Liczby 0 i 1 NIE są ani pierwsze, ani złożone!

Wzór / Zależność
p∈{2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,31,… }p \in \{2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, \dots\}
#liczby-pierwsze-zlozone
Ósmoklasista E8Liczby i działania

Prawa działań na potęgach

Wzory na mnożenie, dzielenie i potęgowanie potęg o tych samych podstawach lub wykładnikach.

Wzór / Zależność
am⋅an=am+n,aman=am−n,(am)n=am⋅na^m \cdot a^n = a^{m+n}, \quad \frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}, \quad (a^m)^n = a^{m \cdot n}
#dzialania-na-potegach-e8
Ósmoklasista E8Liczby i działania

Pierwiastki kwadratowe i sześcienne

Wyłączanie czynnika przed znak pierwiastka, włączanie pod pierwiastek i szacowanie wartości.

Wzór / Zależność
a⋅b=a⋅b,ab=ab\sqrt{a \cdot b} = \sqrt{a} \cdot \sqrt{b}, \quad \sqrt{\frac{a}{b}} = \frac{\sqrt{a}}{\sqrt{b}}
#pierwiastki-e8
Ósmoklasista E8Liczby i działania

Procenty i obniżki cen

1% to jedna setna części całości (0,01). Obliczanie procentu liczby, podwyżki i obniżki wielokrotne.

Wzór / Zależność
xnowa=xstara⋅(1±p100)x_{\text{nowa}} = x_{\text{stara}} \cdot \left(1 \pm \frac{p}{100}\right)
#procenty-i-promile
Ósmoklasista E8Geometria analityczna

Skala i odległości na mapie

Skala 1 : k oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada k cm w rzeczywistości.

Wzór / Zależność
długosˊcˊ rzeczywista=dmapa⋅k\text{długość rzeczywista} = d_{\text{mapa}} \cdot k
#skala-i-mapa
Ósmoklasista E8Planimetria (Geometria płaska)

Twierdzenie Pitagorasa

W trójkącie prostokątnym suma kwadratów przyprostokątnych równa się kwadratowi przeciwprostokątnej: a² + b² = c².

Wzór / Zależność
a2+b2=c2  ⟹  c=a2+b2a^2 + b^2 = c^2 \implies c = \sqrt{a^2 + b^2}
#twierdzenie-pitagorasa
Ósmoklasista E8Planimetria (Geometria płaska)

Trójkąt równoboczny – wzory na h i Pole

Wszystkie boki równe a, wszystkie kąty mają po 60°. Wysokość h = (a√3)/2, Pole P = (a²√3)/4.

Wzór / Zależność
h=a32,P=a234h = \frac{a\sqrt{3}}{2}, \quad P = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}
#trojkat-rownoboczny-e8
Ósmoklasista E8Planimetria (Geometria płaska)

Trójkąty 45°-45°-90° oraz 30°-60°-90°

Błyskawiczne obliczanie boków w trójkątach prostokątnych z kątami 45° (połowa kwadratu) lub 30° i 60° (połowa trójkąta równobocznego).

Wzór / Zależność
Kwadrat: d=a2,Roˊwnoboczny: (a,a3,2a)\text{Kwadrat: } d = a\sqrt{2}, \quad \text{Równoboczny: } (a, a\sqrt{3}, 2a)
#trojkaty-specjalne
Ósmoklasista E8Planimetria (Geometria płaska)

Pola czworokątów (trapez, romb, równoległobok)

Najważniejsze wzory na pola czworokątów wymagane na egzaminie ósmoklasisty.

Wzór / Zależność
Ptrapezu=(a+b)⋅h2,Prombu=e⋅f2P_{\text{trapezu}} = \frac{(a + b) \cdot h}{2}, \quad P_{\text{rombu}} = \frac{e \cdot f}{2}
#pola-czworokatow
Ósmoklasista E8Planimetria (Geometria płaska)

Koło i okrąg – pole i obwód

Obwód okręgu L = 2πr, pole koła P = πr². Liczba π ≈ 3,14.

Wzór / Zależność
L=2πr,P=πr2L = 2\pi r, \quad P = \pi r^2
#kolo-i-okrag-e8
Ósmoklasista E8Stereometria (Bryły)

Graniastosłupy – objętość, pole, wierzchołki

Bryły o dwóch równoległych i przystających podstawach. V = Pp · H, Pc = 2Pp + Pb.

Wzór / Zależność
V=Pp⋅H,Pc=2Pp+PbV = P_p \cdot H, \quad P_c = 2P_p + P_b
#bryly-graniastoslupy
Ósmoklasista E8Stereometria (Bryły)

Ostrosłupy – wzory, objętość, siatki

Bryły z jedną podstawą i ścianami bocznymi zbiegającymi się w jednym wierzchołku. V = 1/3 Pp · H.

Wzór / Zależność
V=13Pp⋅H,Pc=Pp+PbV = \frac{1}{3} P_p \cdot H, \quad P_c = P_p + P_b
#bryly-ostroslupy
Ósmoklasista E8Prawdopodobieństwo i statystyka

Średnia arytmetyczna i mediana

Średnia to suma liczb podzielona przez ich ilość. Mediana to wartość środkowa w uporządkowanym ciągu.

Wzór / Zależność
xˉ=∑xin,M=wartosˊcˊ sˊrodkowa (po posortowaniu!)\bar{x} = \frac{\sum x_i}{n}, \quad M = \text{wartość środkowa (po posortowaniu!)}
#srednia-i-mediana-e8
Ósmoklasista E8Prawdopodobieństwo i statystyka

Prawdopodobieństwo na E8

P(A) = liczba zdarzeń sprzyjających / liczba wszystkich możliwych zdarzeń.

Wzór / Zależność
P(A)=∣A∣∣Ω∣,0≤P(A)≤1P(A) = \frac{|A|}{|\Omega|}, \quad 0 \le P(A) \le 1
#prawdopodobienstwo-e8